Yazdır

KISA - KISA (TAKSİMLE İLGİLİ TALİMAT VE YORUMLAR)

Gürsel Öcal DÖRTGÖZ tarafından yazıldı.. Posted in Tapu Sicil

G. Öcal DÖRTGÖZ / Tapu ve Kadastro Başmüfettişi
kisa kisa1. Taksimde Değer Farklılığı

Taksim sonucu edinilen taşınmaz mallar arasındaki değer farklılıkları tamamen maliklerin kendi iradelerine tabi bir iç münasebet olması nedeniyle müdahale edilmesi veya gizli satış veya trampa kavramında değerlendirilmesi mümkün değildir (TKGM.1.2.1988 T 35/577 Sy.Talimat).

2. İfrazen Taksimin Tescili

İfrazen taksimde tescil, taşınmaz mal hangi hissedara isabet etmiş ise, onun adına doğrudan yapılmalıdır (TKGM. 20.2.1995 T. 483501/692 Sy. Talimat).

3. Farklı İlçelerdeki Taşınmazların İntikal ve Taksimi

Farklı ilçelerde bulunan veya aynı ilçede bulunmakla beraber, farklı müdürlüklerin yetki alanlarında bulunan taşınmaz malların bir tek müdürlüğe başvurarak taksim, müşterek ipotek ve trampa edilmeleri mümkündür (TST.36). İntikali tescil edilmemiş taşınmaz malların taksime konu edilebilmesi için öncelikle intikal işlemlerinin yapılması gerekir.

Her ne kadar Tapu Sicil Tüzüğünde mirasın intikali işleminden söz edilmemiş ise de taksim yapılması için intikalin de yapılması gerekiyorsa intikal işleminin de yetki ile bir başka müdürlükçe yapılabileceği düşünülmektedir. Ancak intikal ve taksimin aynı resmi senette yapılması gerekir.

4. Müşterek Mülkiyette Taksimin Şekli

İştirak hali bozularak müşterek mülkiyete dönüşmüş taşınmaz malların taksim işlemi tapu sicil müdürlüğünde düzenlenecek resmi senetle yapılır. Hissedarlar arasında adi yazılı veya noterde düzenlenen sözleşme ile yapılması mümkün değildir.

5. Taksime Katılacak Kimseler

Taksime giren tüm parsellerde bulunan ortak hissedarların tümünün taksime katılması gerekir. Taksime giren her parselde hissedar olmayan sadece bir veya birkaç parselde hissedar olan kimselerin taksime katılması gerekmez. Ancak birden çok parselde hissedar olan kimselerde taksime girerek hissedar oldukları parsellerden pay alabilirler.

Taksime katılan paydaşlar kendi hissedar oldukları taşınmazlardan pay almak zorundadırlar. Hissedar olmadığı bir taşınmaz kendisine düşemez.

Taşınmazların tümü iştirak halinde ise iştirakçiler kendi aralarında taksim yapabilirler. Bir kısmı iştirak halinde bir kısmı müşterek mülkiyet şeklinde ise yine taksim yapılabilir.

Taksime ortak olunan tüm taşınmazların girmesi gerekmez. Bir kısım taşınmazlar taksim dışında hisseli olarak bırakılabilir.

6. Taksime Her Hissedarın Katılması ve Ortaklık Mallarından Hak Alması Gerekir

Dört adet taşınmaz, dört hissedar arasında taksim edilirken üç hissedar birer taşınmaz alıp, dördüncüyü aynen eski hisseleri oranında bırakamazlar. Dördüncü taşınmazda ya hisse almamaları ya da mevcut hisselerinin azalması gerekir. Aksi halde, bu gizli bir satış sayılır ve harç kaybına neden olunmaması için satış ya da pay temliki şeklinde yapılması gerekir.

Bir işlemin taksim sayılabilmesi için işleme bütün hissedarların katılması ve her hissedarın ortaklığa giren mallardan birini veya bir kısım hissesini alması gerekir.

Ancak aynı edinim sebebinden gelmeyen kimselerin taksim dışında tutulması mümkündür. Örneğin miras nedeniyle iştirak halinde bulunan paydaşlar aynı taşınmazda müşterek mülkiyet payı bulunan diğer kimseleri taksim dışında tutabilirler.

Bu kimseler iştiraki bozsalar dahi diğer pay sahiplerini dışarıda tutarak kendi aralarında taksim yapabilirler.

Ortaklığa giren mallardan birinin veya bir kaçının hisseli bırakılması mümkündür. Bir parseli birkaç kişi hisseli olarak alabileceği gibi tüm hissedarlar arasında da paylı bırakılabilir.

Taksimde hissedarlardan birinin veya bir kaçının hisselerine karşılık taşınmaz üzeride ayni bir hak alması da mümkündür. Örneğin; intifa hakkı, sükna hakkı, üst hakkı gibi.

Hisseli tüm taşımazların taksime dahil edilmesi zorunlu değildir. Bir veya birkaç taşınmaz taksim dışında bırakılabilir.

Ancak taksime giren her parselde malik isimlerinin veya hisse oranlarının değişmesi gerekir.

7. Taksim

İşlemin taksim olabilmesi için bütün hissedarların işleme katılması gerekir. Ancak ortak bütün parsellerin işleme dahil edilmesine gerek yoktur.

8. Kamulaştırma 31/b Şerhi Varsa Taksim Yapılamaz

Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesine göre tapuya şerh işlendikten sonra, taşınmaz malın taksime konu edilmesi mümkün değildir. Zira taksim işlemi devir ve temliki içerir, bu madde ise devir ve temliki yasaklamıştır. Zaten artık mülkiyet hakkı tapuda ismi yazılı olanlara ait olmayıp, tescilsiz iktisap yoluyla kamulaştırıcı idarenindir. Tapuda ismi yazılı olan kimseler, ancak kamulaştırma bedelinin taksimine yönelik kendi aralarında sözleşme yapabilirler bu da tapuyu ilgilendirmez.

Birden çok parselin taksimi yapılıyorsa üzerinde 31/b şerhi bulunan taşınmaz malın mülkiyeti değil, kamulaştırma bedeli taksime konu edilip, resmi senede yazılabilir.

9. Taksimde Hisseye Tekabül Eden Yüzölçüm Farklı Olabilir

Taksim sonucu hissedara isabet eden yerlerin yüzölçümlerinin, önceki hisselere tekabül eden metrekare ile orantılı olması gerekmez. Hissesi çok olan kimse taksim sonucu daha az yüzölçümlü bir yer alabilir.

İfrazen taksim işleminde de isabet eden parsellerin yüzölçümlerinin, taksim öncesindeki hisselere tekabül eden metrekarelerle orantılı olması aranmaz.

10. Taksim – Trampa İlişkisi

a) Müşterek, mülkiyete konu taşınmaz malların maliklerinden bir kısmının paylarını taksim talebi; taksim taşınmaz malların kendileri için söz konusu olduğundan, bir taşınmazdaki bir kısım şayi payın taksimi değil trampası söz konusu olabilir. Bu takdirde iki veya daha çok kişi tarafından bir kısım şayi payına sahip bulunulan taşınmazlardaki şayi payın, birisine bırakılması yolu ile her paydaşın bir taşınmazdaki paya sahip kılınması trampa olur.

Bu işlemin taksim olabilmesi ve taşınmazdaki şuyuulu halin giderilmesi için diğer pay sahiplerinin de taksime katılmaları gerekir. Şu kadar ki, işlem, muristen intikal eden ve terekeye dahil bulunan tam ve hisseli taşınmaların varisler arasında taksimini ve miras şirketinin tasfiyesini gerektiriyorsa, işleme muristen gayri pay sahiplerinin katılmasının aranılması gerekmez ve işlemin taksim olarak kabulü icap eder (TKGM Gn.1450).

b) Taksimde her hissedara hissedar olduğu mallardan biri veya bir hissesi düşmesi gerekir. Hissedar olduğu mallardan biri veya bir bölümü düşmüyorsa bu taksim değil, trampa, satış veya bağış olur. Düşen malın taşınmaz, taşınır veya para olması işlemin taksim niteliğini bozmaz. Yeter ki bu mal veya para taksim öncesi hissedar olunan bir mal veya para olsun.

11. Taksim Sırasında İntifa da Seçilebilir

Taksimde mülkiyet yerine intifa hakkı da seçilebilir. Örneğin anne ve iki çocuğa miras kalan iki taşınmazın taksimi sırasında anne mülkiyet alamayıp iki taşınmazında intifasını alabilir, taşınmazlardan birinin kuru mülkiyeti küçük kardeşe, diğerinin kuru mülkiyeti büyük kardeşe kalabilir.

Sadece intifa hakkı seçilebileceği gibi bir parselin mülkiyeti ile beraber başka bir parselin intifa hakkı da seçilebilir. Taksimde intifa hakkı alınmışsa intifa hakkı tesis harcı değil, taksim harcı alınır. Zira yapılan işlem özünde bir taksim işlemidir.

12. Vesayet Altındaki Kimsenin Taşınmazının Taksimi

Vesayet altındaki kimsenin sahip olduğu hisselerin aynen yerlerinde bırakılması kaydıyla diğer hissedarların taksim yapmasında sakınca yoktur.